امیر سرتیپ جعفر معتمد کیست؟| جانشین پنهانِ مدیریت دفاعی در وزارت دفاع ایران

رویداد ۲۴| امیر سرتیپ جعفر معتمد، فرمانده‌ای که تا پیش از انتصاب اخیرش در رسانه‌ها چندان شناخته‌شده نبود، در بهمن ۱۴۰۴ به‌عنوان معاون هماهنگ‌کننده وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران منصوب شد؛ جایگاهی که گرچه به‌ظاهر یک سمت ستادی و داخلی است، در عمل یکی از نقاط کلیدی مدیریت و هماهنگی میان بخش‌های پشتیبانی، لجستیک و سیاست‌گذاری دفاعی کشور را در اختیار دارد.

سمت معاون هماهنگ‌کننده وزارت دفاع، برخلاف برخی معاونت‌های عملیاتی یا تحقیقاتی، بیشتر جنبه مدیریتی و ستادی دارد تا فرماندهی مستقیم میدانی. این نقش شامل چند محور اصلی است؛ رهماهنگی میان بخش‌های مختلف وزارت دفاع، به‌ویژه در زمینه پشتیبانی و تأمین تجهیزات و امکانات نیرو‌های مسلح، نظارت بر اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های دفاعی و لجستیکی که توسط وزارتخانه و نیرو‌های زیرمجموعه پیشنهاد یا ابلاغ می‌شود، ایجاد پل ارتباطی میان ستاد کل نیرو‌های مسلح و واحد‌های اجرایی، به‌گونه‌ای که سیاست‌ها در سطوح عملیاتی بدون اختلال پیاده شوند، مدیریت منابع انسانی و نیروی عملیاتی ستادی، به ویژه آموزش و انسجام نیرو‌های زیرمجموعه وزارت دفاع.

با توجه به این محوریت، معاونت هماهنگ‌کننده در عمل یک مهره کلیدی در هماهنگی و انسجام داخلی وزارت دفاع به شمار می‌رود؛ جایگاهی که موفقیت آن مستقیماً به توانایی فرد در مدیریت شبکه‌های پیچیده ارتباطی و عملیاتی بستگی دارد.

مراسم معرفی و نخستین مواضع رسمی جعفر معتمد

در نخستین حضور رسانه‌ای پس از انتصاب، جعفر معتمد در مراسم داخلی وزارت دفاع ضمن یاد و گرامیداشت شهدای انقلاب اسلامی و امنیت کشور، بر آمادگی در برابر تهدیدات خارجی تأکید کرد. مواضع او، هرچند در چارچوب رسمی و استاندارد نظامی بیان شد، چند نکته مهم را می‌توان از آن استخراج کرد:

تمرکز بر تهدیدات چندبعدی و پیچیده که صرفاً محدود به حملات نظامی نیست و شامل عملیات روانی و جنگ شناختی دشمن نیز می‌شود.

تأکید بر ارتباط میان نیروی انسانی و فناوری‌های نوین، به ویژه ضرورت آشنایی نیرو‌های جوان با ابزار‌های مدرن و علمی در مدیریت دفاعی.

نگاه به امنیت نه صرفاً در چارچوب تهدید فیزیکی، بلکه به عنوان تاب‌آوری سازمانی و توان مدیریت بحران.

حضور معتمد در جشنواره‌ها و مراسم‌های مرتبط با نیروی انسانی وزارت دفاع، به ویژه با سربازان و کارکنان جوان، نشان می‌دهد که معاونت هماهنگ‌کننده علاوه بر مدیریت لجستیک و ستادی، بهره‌وری سرمایه انسانی را نیز در دستور کار خود برای این وزارتخانه دارد.

بیشتر بخوانید: علیرضا تنگسیری کیست؟| فرمانده میدانی جنگ و معمار قدرت دریایی سپاه

یک نکته قابل توجه درباره جعفر معتمد همانند بسیاری از چهره‌های نظامی دیگر نبود اطلاعات در مورد زندگی وی است. این خلأ اطلاعاتی، با یک سنت معمول در ساختار‌های نظامی همخوانی دارد؛ جایی که رسانه‌ها عمدتاً تمرکز خود را بر نهادها، تصمیم‌ها و عملکرد‌های کلان می‌گذارند تا پروفایل فردی مدیران ستادی.

از این رو، تحلیل نقش و اهمیت معتمد در ساختار وزارت دفاع، بیشتر از طریق ماهیت جایگاه و مسئولیت‌های مرتبط با آن و نه سوابق شخصی او انجام می‌شود.

معاونت هماهنگ‌کننده وزارت دفاع چه مختصاتی دارد؟

وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح، نهاد مسئول تأمین، پشتیبانی و هماهنگی میان نیرو‌های نظامی کشور است و عملکرد آن تأثیر مستقیم بر آمادگی دفاعی و توان بازدارندگی ایران دارد. در این ساختار، معاونت هماهنگ‌کننده نقش چرخ دنده اصلی در مدیریت داخلی وزارتخانه را ایفا می‌کند.

این معاونت عملا خط ارتباطی با ستاد کل نیرو‌های مسلح محسوب می‌شود یعنی تصمیمات کلان و سیاست‌های دفاعی از ستاد کل ابلاغ می‌شود و معاونت هماهنگ‌کننده وظیفه دارد آنها را در سراسر وزارت دفاع هماهنگ و عملیاتی کند.

مدیریت میان‌بخشی و جلوگیری از موازی‌کاری بخش دیگری از الزامات این بخش است. با وجود وجود معاونت‌های مختلف و یگان‌های متعدد، این سمت نقش نظارتی و هماهنگ‌کننده دارد تا بخش‌ها بدون تضاد یا تاخیر به اهداف کلان دست پیدا کنند. علاوه بر این معاونت هماهنگ‌کننده باید قابلیت وزارت دفاع در مواجهه با تهدیدات متنوع را تضمین کند؛ چه تهدیدات فیزیکی، چه فشار‌های اقتصادی، چه جنگ شناختی یا سایبری.

جایگاه معاون هماهنگ‌کننده، اگرچه کمتر در رسانه‌ها برجسته است، در واقع یکی از نقاط حساس مدیریت داخلی، هماهنگی و بازدارندگی عملیاتی کشور محسوب می‌شود. موفقیت یا ناکامی این معاونت به‌طور مستقیم بر توان عملیاتی، پاسخگویی به تهدیدات و کارآمدی پشتیبانی لجستیکی وزارت دفاع اثرگذار است.